مهدي عليخاني ، دبيركل حزب جوانان ايران اسلامي كه از سال 80 تاكنون هدايت اين تشكل را بر عهده دارد ، در گفتگو با كارگزاران علت عدم حضور موثر جوانان در عرصه هاي سياست و فعاليت هاي حزبي را محدود بودن دايره احزاب براي پذيرش قشر جوان و نيز عدم تمايل جوانان براي حضور در عرصه احزاب مي داند. عليخاني جوانگرايي جناح اصولگرا و فراهم كردن زمينه براي ظهور و بروز جوانان در اين جريان را عامل پيروزي اين گروه در سه انتخابات گذشته مي داند.
؟) چرا نسل جوان تاكنون نتوانسته است به عنوان عاملي اثرگذار در فعاليت هاي حزبي ظهور و بروز يابد؟ به خصوص پس از دوران خاتمي كه مجال فعاليت جوانان بيشتر محقق شده بود؟
=) واقعيت اين است كه در جريان اصلاح طلب احزاب به جوانان ميدان و مجال كار و فعاليت داده نشد. برخي احزاب اصلاح طلب همچنان درگير شعارهاي دهه 50 و 60 بوده و همان تفكرات قديمي را اعمال مي كنند. اگرچه برخي شعارهاي جديد را مطرح كردند اما ردپاي تفكرات مربوط به دهه هاي گذشته همچنان در ميان اصلاح طلبان ديده مي شود. ضمن اينكه اين شعارها نتوانست قشر جوان را به خود جذب كند.
؟) اين روند (جوانگرايي) در جريان اصولگرا چگونه است؟
=) هرقدر جريان اصلاح طلب دايره خود را براي پذيرش قشر جوان محدود كرده در مقابل ، جريان محافظه كار از تمام نيروهايي كه به جريان اصولگرايي معتقد بودند ، استقبال كرد و همين امر باعث ظهور اصولگرايان جواني بود كه توانستند در انتخابات پيروز شوند.
؟)علت وقوع اين مساله در جريان اصلاح طلب چيست؟
=) عدم وجود افكار و ايده هاي نو براي جذب نسل جديدي كه قصد توليد فكر دارد ، نيز عدم استقبال جديد از احزاب با توجه به شرايط سياسي حاضر و نبود سابقه مطلوب حزبي از عواملي است كه نمي تواند نسل جوان را مجذوب فعاليت هاي حزبي كند.
؟)براي كارآمد كردن قشر جوان در فعاليت هاي حزبي چه بايد كرد؟
=)در اولين مرحله حاكميت بايد نگرش خود را نسبت به احزاب و تحزب در جامعه تغيير داده ، همچنين احزاب بايد در مباني فكري ، اعتقادي و اهداف خود تغييرات جدي صورت دهند. در حقيقت جوانان بايد احساس كنند كه احزاب قادر به انجام فعاليت هاي مفيدي هستند تا براساس نياز و ضرورت به عضويت احزاب درآمده و فعاليت خود را تداوم بخشند.
؟)بحث را درباره خود حزب جوانان پي بگيريم. اين حزب تنها عنوان جوانان را يدك مي كشد يا تركيب آن را قشر جوان تشكيل مي دهد؟
=) خير ، تركيب اعضاي شوراي مركزي و ساير اعضاي حزب از رده هاي جوان اجتماعي است و جوان ترين عضو شوراي مركزي 22 سال سن دارد.
؟)درخصوص اعضاي حزب و هيات موسس هم كمي توضيح دهيد.
=) پس از انتخابات دوم خرداد 76 ، تعدادي از افرادي كه در رده سني جوان جا مي گرفتند و نيز از ميان اقشار مختلف اجتماعي چون معلمان ، دانشجويان ، پزشكان و ... گردهم آمده و حزب را تشكيل دادند. اعضاي حزب در بدو تاسيس و نيز حال ، در سمت هاي اجرايي حضور نداشته و جزو مقامات رده بالاي كشوري نيز نبودند. پروانه فعاليت خود را در سال 78 از كميسيون ماده 10 احزاب دريافت و پس از آن مشغول به كار شد.
؟)درخصوص مرام نامه و مشي سياسي حزب جوانان بفرماييد.
=)حزب جوانان ايران اسلامي در طيف اصلاح طلبان گنجانده مي شود. در ابتداي تاسيس حزب ، مرامنامه با آنچه كه امروز در دست بازبيني ، تهيه و تدوين است قدري متفاوت شده است. اگرچه در ميان جريان اصلاح طلب ، مرامنامه ها در خيلي از مواد مشابه به نظر مي رسد و همين مساله يكي از عوامل عدم اقبال عمومي به احزاب است ؛ ** در كنگره سوم خود (اسفندماه83)دموكراسي خواهي را مبناي تدوين مرامنامه قرار داديم.
؟) براين اساس آيا قصد داريدبه عضويت جبهه دموكراسي خواهي درآييد؟
=) پيوستن به اين جبهه هنوز در دستور كار حزب قرار نگرفته است چرا كه اين مساله پيش از مطرح شدن جبهه مذكور در كنگره حزب مطرح شد.
؟)تعامل شما با دولت جديد و ديدگاهتان نسبت به عملكرد آن چيست؟
=) حزب در هر دو مرحله انتخابات از كانديدايي متفاوت از نامزد پيروز حمايت كرد.بعد از حصول نتايج ، در موقعيت هاي مختلف بيانيه ، تحليل و نقد خود را نسبت به عملكرد دولت ارايه كرديم. ولي اين امر [نقد دولت توسط اصلاح طلبان] به تخريب دولت تعبير شد. اين در حالي است كه احزاب اصولگرا در ميان خود و با وجود همفكري با جريان حاكم ، انتقادات زيادي را نسبت به عملكرد دولت انجام دادند.
؟)تحزب گرايي دولت نهم را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
=) اولين سخن دولت جديد پس از مشخص شدن نتايج انتخابات اين بود كه نتيجه اين انتخابات "پشت كردن مردم به احزاب بود" . دولت جديد بنا به دلايل مختلف در حال منزوي كردن احزاب است. اما به اعتقاد من انتخابات نهم در هر دو مرحله به معني شكست احزاب نيست.
؟)در آستانه انتخابات گذشته فعاليت هاي مشخص حزبي شما چه بود؟
=) حزب جوانان در آن مقطع رايزنيهاي زيادي را در جهت اجماع بين اصلاح طلبان انجام داد. من خود به ياد دارم زماني كه در نشست گروه هاي هجده گانه شركت كردم نتايج انتخابات دور دوم شوراها و مجلس هفتم را گوشزد كرده و گفتم كه چرا به مرحله اي رسيده ايد كه ما [جوانان] به جاي شما [پيشكسوتان] بايد به پند و اندرز بپردازيم. اما نتيجه آن شد كه ديديد.
؟)آيا حزب جوانان با ساير تشكل هاي همسوي خود ارتباطي دارد و سطح اين مراوده تا چه حد است؟
=)باتوجه به قرار گرفتن در آستانه انتخابات خبرگان ، حزب در دو هفته يكبار با تشكل ها و گروه هاي همسو خود ديدار و به رايزني مي پردازد. در همين راستا با مجمع محققين و مدرسين حوزه علميه قم ديدار داشته و با گروه هاي ديگر در حال مشورت هستيم. اما موضع ما[در انتخابات خبرگان] ، حمايت از ليست مجمعين است. شاخه دانشجويي حزب از يكسال گذشته تاكنون نيز جلسات مشتركي را با شاخه هاي دانشجويي و جوان تشكل هاي اصلاح طلب برگزار كرده كه در برخي موارد منتج به انتشار بيانيه هم شده است.
؟)اين ديدارها در آستانه انتخابات نهم و پس از آن تداوم يافت؟
=)خير ، بعد از انتخابات نهم ديگر شاهد تداوم اين ديدارها نيستيم و اين ارتباط كمتر شد. شايد يكي از دلايل آن اين بود كه هر حزب در انتخابات از كانديداي خاصي حمايت كرد . شايد هم فعاليت هاي انتخاباتي سطح ارتباط ها را كمرنگ كرد.
؟)حزب جوانان تاكنون چند كنگره برگزار كرده و حاصل آن چه بوده است؟
=)تاكنون چهاركنگره را به فاصله يكسال برگزار كرده ايم. اولين كنگره در سال 81 و با سخنراني رييس وقت مجلس ششم انجام شد. از سال 81 تاكنون نيز كنگره ها به طور مرتب برگزار شده است.همانطور كه قبلا هم اشاره كردم مانيفست و مرامنامه حزب با محوريت دموكراسي خواهي در دستور كار حزب قرار گرفته و اكنون هم در حال بررسي بيشتر پيرامون اين موضوع هستيم.
؟)اعضاي شوراي مركزي و دبيركل هم در كنگره ها انتخاب مي شوند؟
اعضاي شوراي مركزي و هيات داوري در كنگره تعيين شده و سپس دبيركل توسط شوراي مركزي انتخاب مي شود.
؟)فعاليت هاي اجرايي-سياسي حزب بر چه اساس پايه ريزي و انجام مي شود؟
=)حزب از يك شوراي مركزي منتخب كنگره تشكيل شده كه كارهايي اجرايي-سياسي از طريق اين شورا ، نيز كميته هاي سياسي ، مطالعات ، تشكيلات و امور استانها تبيين مي شود. شاخه هاي استاني ، دانشجويي ، معلمان و ... نيز ديگر شاكله حزب جوانان ايران اسلامي را تشكيل مي دهند.
؟)از چه طريقي به اطلاع رساني مي پردازيد؟
=) حزب از دو سال پيش تقاضاي انتشار ماهنامه "ايران من" را به وزارت ارشاد ارايه كرده بود. اما جلسات هيات نظارت بر مطبوعات در زمان آقاي خاتمي با تعويق روبرو شده و بررسي اعطاي امتياز نشريه حزب به دولت جديد موكول شد كه تقاضاي حزب ما به دلايلي كه هنوز پاسخ آن را دريافت نكرده ايم رد شد. حزب جوانان اما از بدو تاسيس خود سايتي بنام "نوانديش" را بعنوان روزنامه الكترونيكي ايجاد كرد كه در آن موضع گيري حزب و ساير اخبار را پوشش مي دهيم. همچنين يك نشريه داخلي هم هرماه يكبار براي اعضا و هواداران ارسال مي شود.
*گفتگو با روزنامه کارگزاران 17/4/85